Kościół św. Józefa Skarżysko-Kamienna

W dzielnicy Bzin w Skarżysku-Kamiennej stoi zespół sakralny, który łączy w sobie kilka stuleci historii. Drewniany kościół z 1928 roku i nowoczesna świątynia z lat 90. dzielą ten sam teren, tworząc ciekawy kontrast architektoniczny. Miejsce to związane jest z postacią Leopolda Staffa, jednego z najwybitniejszych polskich poetów, który spędził tu ostatnie lata życia.

To nie jest typowa atrakcja turystyczna z przewodnikami i biletami wstępu. Raczej punkt na mapie dla tych, którzy interesują się lokalną historią, architekturą sakralną albo po prostu chcą zobaczyć miejsce związane z polską literaturą.

Historia kościoła św. Józefa w Skarżysku-Kamiennej

Pierwotna kaplica pod wezwaniem św. Józefa Patriarchy i Oblubieńca NMP powstała około 1616 roku i była obsługiwana przez cystersów z Wąchocka. To był czas, gdy Bzin stanowił wieś należącą do opactwa cystersów, a sama kaplica służyła głównie górnikom wydobywającym rudy żelaza.

W 1818 roku kaplicę powiększono, co świadczyło o rosnącej liczbie wiernych w rozwijającej się osadzie. Parafia została erygowana w 1919 roku przez biskupa Mariana Ryxa, co nadało temu miejscu nowy status w strukturach Kościoła.

Obecny drewniany kościół zbudowano w 1928 roku według projektu architekta Waleriana Wołodźki przy współpracy inżyniera Zygmunta Generowicza staraniem księdza Zygmunta Krysińskiego. Konstrukcja zrębowa na podmurówce z kamienia zachowała się do dziś i stanowi ciekawy przykład drewnianej architektury sakralnej z międzywojnia.

Walerian Wołodźko, projektant kościoła, był tym samym architektem, który zaprojektował skarżyską fabrykę amunicji – jedną z największych w przedwojennej Polsce.

Nowy murowany kościół powstał w latach 1990-1994 według projektu architekta Janusza Gruszczyńskiego dzięki staraniom księdza Tadeusza Stańkowskiego i księdza Marka Lurzyńskiego. To budowla jednonawowa, murowana, wzniesiona z białej cegły. Świątynia została poświęcona w 1994 roku przez biskupa Edwarda Materskiego.

Leopold Staff i plebania na Legionów

Jednym z najbardziej interesujących elementów tego miejsca jest jego związek z Leopoldem Staffem. Poeta mieszkał i zmarł w plebanii przy kościele św. Józefa. To tutaj spędził ostatnie lata życia, tworząc w spokoju prowincjonalnego miasteczka.

Pomnik Leopolda Staffa przy kościele został odsłonięty w 1967 roku. Na terenie parafii znajduje się też ławeczka pod świerkiem, gdzie poeta wypoczywał – upamiętnia ją specjalna tablica. To miejsce ma szczególny klimat dla miłośników polskiej poezji.

Plebania została wybudowana w 1935 roku, choć obecnie po zmianie elewacji wygląda nieco inaczej niż za czasów Staffa.

Ksiądz Kazimierz Sykulski – beatyfikowany męczennik

W latach 1913-1917 w kościele pracował ksiądz Kazimierz Sykulski, zamordowany w niemieckim obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu. Został beatyfikowany przez Jana Pawła II w 1999 roku. To jeden z wielu polskich duchownych, którzy oddali życie w czasie II wojny światowej.

Błogosławiony Kazimierz Sykulski należy do grona 108 męczenników II wojny światowej beatyfikowanych przez papieża Jana Pawła II w Warszawie.

Co zobaczyć w zespole kościelnym

Zwiedzając to miejsce, warto zwrócić uwagę na kilka elementów. Przede wszystkim sam kontrast między starym drewnianym kościołem a nowoczesną białą świątynią. Stary kościół z charakterystycznym dwuspadowym dachem i zrębową konstrukcją to przykład tradycyjnego budownictwa sakralnego.

Nowy kościół reprezentuje zupełnie inną estetykę – murowany, z białej cegły, o prostych liniach. Oba budynki stoją obok siebie, tworząc nietypowy zespół.

Warto poświęcić chwilę na znalezienie ławeczki pod świerkiem, gdzie wypoczywał Leopold Staff. To miejsce ma spokojny, kontemplacyjny charakter. Pomnik poety również zasługuje na uwagę.

Teren parafii położony jest nad rzeką Kamienną, co dodaje mu uroku. Okolica jest spokojna, typowa dla tej części Skarżyska.

Dla kogo to miejsce

Kościół św. Józefa zainteresuje przede wszystkim miłośników historii lokalnej i architektury sakralnej. Obecność dwóch tak różnych świątyń na jednym terenie to rzadkość. Osoby zainteresowane literaturą polską z pewnością docenią związek tego miejsca z Leopoldem Staffem.

Nie jest to miejsce z rozbudowaną infrastrukturą turystyczną – nie ma przewodników, tablic informacyjnych jest niewiele. To raczej punkt dla tych, którzy podróżują po Świętokrzyskiem i chcą zobaczyć coś poza głównymi szlakami.

Rodziny z dziećmi mogą przyjść na spacer po terenie parafii, choć atrakcji stricte dla najmłodszych tu nie ma. To miejsce bardziej dla spokojnego zwiedzania niż aktywnego spędzania czasu.

Informacje praktyczne – dojazd, godziny, wstęp

Parafia znajduje się przy ulicy Legionów 64 w dzielnicy Bzin. Świątynia znajduje się w dzielnicy Bzin, łatwo dojechać tu zarówno samochodem, jak i komunikacją miejską. W pobliżu dostępny jest parking.

Wstęp do kościoła jest bezpłatny. To czynna świątynia, więc można wejść w godzinach mszy świętych lub poza nimi, jeśli kościół jest otwarty.

Msze święte odprawiane są:

• W niedziele i uroczystości: 7:00, 9:00, 10:30, 12:00, 18:00
• W dni powszednie: 7:00, 18:00

W przypadku grup zorganizowanych lub wycieczek warto wcześniej skontaktować się z parafią. Telefon kontaktowy: +48 41 253 28 12.

Na zwiedzenie zespołu kościelnego wystarczy około 30-45 minut. Jeśli ktoś chce spokojnie pospacerować po okolicy i odwiedzić wszystkie punkty związane z Leopoldem Staffem, warto zarezerwować godzinę.

Dojazd z centrum Skarżyska-Kamiennej zajmuje kilka minut samochodem. Komunikacja miejska również dociera w pobliże – dzielnica Bzin jest dobrze skomunikowana z resztą miasta.