Skwer im. Grzegorza Łapaja

Skwer im. Grzegorza Łapaja to miejsce na osiedlu Bór w Skarżysku-Kamiennej, które powstało z woli mieszkańców i ich zaangażowania w budżet obywatelski. Znajduje się u zbiegu ulic Wojska Polskiego i Sosnowej, a jego historia pokazuje, jak lokalna społeczność potrafi upamiętnić ludzi, którzy naprawdę coś dla niej zrobili. To nie pomnik czy plac z historycznym rodowodem – to współczesne miejsce wypoczynku, które nosi imię człowieka głęboko związanego z tym osiedlem.

Kim był Grzegorz Łapaj i dlaczego ma swój skwer

Grzegorz Łapaj zmarł nagle w sierpniu 2022 roku w wieku zaledwie 39 lat. Był radnym miejskim dwóch kadencji, prezesem stowarzyszenia Lepsze Skarżysko i osobą, która nie tylko mówiła o zmianach, ale je realizowała. Najbardziej związany był właśnie z osiedlem Bór, gdzie mieszkał i gdzie najbardziej angażował się w lokalne sprawy.

Pośmiertnie odznaczono go Srebrnym Krzyżem Zasługi. Rodzina poprosiła, by zamiast kwiatów na pogrzeb wpłacać darowizny na specjalny fundusz wspierający inicjatywy lokalne – zebrano ponad 20 tysięcy złotych. Ale mieszkańcy poszli o krok dalej.

Pod koniec sierpnia 2022 roku grupa osób z Skarżyska-Kamiennej powołała Komitet Inicjatywy Uchwałodawczej, który miał jeden cel: nadać skwerowi u zbiegu Wojska Polskiego i Sosnowej imię Grzegorza Łapaja. Przygotowali projekt uchwały i ruszyli zbierać podpisy. Potrzebowali minimum 300 w ciągu trzech miesięcy. Zebrali ponad 1200 w niecałe dwa tygodnie.

Była to pierwsza w historii Skarżyska-Kamiennej obywatelska inicjatywa uchwałodawcza, która zakończyła się sukcesem. Rada miejska jednogłośnie przyjęła uchwałę w grudniu 2022 roku.

Co znajduje się na skwerze

Sam skwer powstał właśnie z funduszy Budżetu Obywatelskiego – tego samego mechanizmu, w którym Grzegorz Łapaj aktywnie uczestniczył przez wszystkie dotychczasowe edycje. Pracował w grupach inicjatywnych, które przygotowywały i promowały projekty dla osiedla Bór. To miejsce jest więc najlepszym przykładem jego działalności.

Dziś skwer to przestrzeń rekreacyjna z różnymi urządzeniami do wypoczynku i zabawy. W styczniu 2023 roku, dokładnie 28 stycznia, odsłonięto tam tablicę informacyjną wraz z ławeczką i obeliskiem poświęconym patronowi. Tablicę odkryła żona Grzegorza, Monika Łapaj, wraz z synami, w obecności mieszkańców osiedla i bliskich zmarłego.

Na tablicy można przeczytać o zaangażowaniu Łapaja w inicjatywy na rzecz społeczności nie tylko Boru, ale całego miasta. To miejsce pamięci, ale też zwykłego codziennego wypoczynku – można tu usiąść na ławce, odpocząć, a przy okazji dowiedzieć się czegoś o osobie, dzięki której to miejsce w ogóle powstało.

Dlaczego warto tu zajrzeć

Skwer im. Grzegorza Łapaja nie jest typową atrakcją turystyczną w klasycznym rozumieniu. Nie ma tu zabytków ani spektakularnych widoków. Ale jeśli ktoś interesuje się współczesnym samorządem, budżetem obywatelskim czy po prostu chce zobaczyć, jak wygląda zaangażowanie lokalnej społeczności, to miejsce opowiada ciekawą historię.

To przykład tego, że mieszkańcy potrafią się zorganizować i przeprowadzić całą procedurę prawną – od pomysłu, przez zbieranie podpisów, aż po uchwalenie nazwy przez radę miasta. Pokazuje też, że ludzie cenią tych, którzy rzeczywiście działają, a nie tylko mówią.

Dla rodzin z dziećmi to po prostu przyjemne miejsce do wypoczynku na osiedlu Bór. Dla osób zainteresowanych historią lokalną – punkt na mapie współczesnego Skarżyska, który opowiada o tym, jak buduje się społeczeństwo obywatelskie.

Osiedle Bór i okolica

Bór to jedno z osiedli Skarżyska-Kamiennej, gdzie Grzegorz Łapaj był szczególnie aktywny. To tutaj mieszkał, tu działał społecznie, tu był najbardziej znany. Skwer znajduje się w centralnym punkcie osiedla, przy skrzyżowaniu dwóch głównych ulic – Wojska Polskiego i Sosnowej.

W pobliżu znajduje się kościół pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy, gdzie w sierpniu 2022 roku odbyła się msza żałobna za Grzegorza Łapaja. To właśnie w tej parafii był najbardziej zaangażowany, tam też mieszkańcy go znali i cenili.

Wybór lokalizacji skweru nie był przypadkowy – to właśnie to miejsce jest najlepszym przykładem działalności i zaangażowania Grzegorza Łapaja w rozwój osiedla.

Budżet obywatelski jako narzędzie zmiany

Historia skweru pokazuje, jak działa budżet obywatelski w praktyce. Mieszkańcy zgłaszają projekty, głosują na nie, a potem realizuje się te, które zdobyły największe poparcie. Grzegorz Łapaj był aktywnym uczestnikiem tego procesu – nie tylko zgłaszał pomysły, ale też angażował się w promocję projektów dotyczących osiedla Bór.

Skwer powstał właśnie dzięki tym mechanizmom. A fakt, że później mieszkańcy zdecydowali się nadać mu imię osoby, która w te procesy się angażowała, zamyka pewien symboliczny krąg. To miejsce stworzone przez społeczność dla społeczności, nazwane imieniem kogoś, kto tę społeczność budował.

Informacje praktyczne – jak dotrzeć i co warto wiedzieć

Skwer im. Grzegorza Łapaja znajduje się na osiedlu Bór w Skarżysku-Kamiennej, dokładnie u zbiegu ulic Wojska Polskiego i Sosnowej. To miejsce ogólnodostępne, bez żadnych opłat czy godzin otwarcia – można przyjść tu o każdej porze dnia.

Dojazd jest prosty dla osób znających Skarżysko-Kamienna. Jeśli ktoś przyjeżdża z zewnątrz, najlepiej kierować się na osiedle Bór, a następnie szukać skrzyżowania wspomnianych ulic. W pobliżu znajduje się kościół i Szkoła Podstawowa nr 1, więc można się orientować po tych punktach.

Nie ma tu przewodników ani biletów. To zwykły miejski skwer z ławkami, urządzeniami rekreacyjnymi i tablicą pamiątkową. Wystarczy kilkanaście minut, żeby przejść się po miejscu, przeczytać tablicę i usiąść na chwilę. Dla osób zainteresowanych tematem budżetu obywatelskiego czy lokalnej historii warto poświęcić więcej czasu na przemyślenia o tym, jak takie miejsca powstają.

Skwer nie wymaga specjalnego przygotowania do wizyty. Nie ma opłat parkingowych w bezpośrednim sąsiedztwie, choć warto pamiętać, że to osiedlowa ulica, więc lepiej parkować z szacunkiem dla mieszkańców.

Dla osób planujących zwiedzanie Skarżyska-Kamiennej skwer może być jednym z punktów na trasie poznawania miasta – nie główną atrakcją, ale ciekawym uzupełnieniem, zwłaszcza jeśli interesuje kogoś współczesna historia samorządności i oddolnych inicjatyw.